Chaos en orde rond videocodecs

De strijd tussen h265, av1, vp9 en h266

Inleiding

2015 deed zijn intrede en de taart met twee kaarsjes stond klaar voor high efficiency video coding. Hevc ofwel h265 werd twee jaar oud en de videocodec leek een succesvolle toekomst tegemoet te gaan. Ten opzichte van voorganger h264, die nog altijd veel wordt gebruikt, is de nieuwe compressiestandaard een stuk efficiënter. Ook op het juridische vlak van patenten en de te betalen royalty's leek het wel snor te zitten. Opensourcealternatieven leken geen serieuze vuist te kunnen maken en bovendien zat 4k eraan te komen. Al met al genoeg elementen voor een stevige en aanhoudende wind in de rug voor h265.

Binnen een half jaar werd er echter volop geklaagd. In een artikel uit september 2015 uitte Joe Inzerillo zijn ongenoegen, zoals al valt op te maken uit de titel: 4K gets thumbs down from Discovery, BBC and others at IBC. De toenmalige cto van Major League Baseball Advanced Media was niet te spreken over de licentiesituatie. Daarbij werd zelfs voorgesteld om gebruikers van de h265-standaard een percentage van hun omzet te laten betalen, dus royalty's voor content die met h265 is gecodeerd. Inzerillo gaf aan dat geen enkel mainstreambedrijf daarvoor ging tekenen en hij was stellig in zijn oordeel dat 'het h265-patentgebeuren de 4k- en 8k-verkopen de wind uit de zeilen nam'.

De onduidelijkheid en complexiteit rondom de voorwaarden voor het gebruik van h265 leidden tot een bundeling van de krachten op het opensourcefront. De Alliance for Open Media, opgericht door onder meer Amazon, Facebook, Google, Microsoft, Mozilla en Netflix, kondigde in september 2015 aan dat er gewerkt werd aan een codec zonder royalty's: av1. Verder hanteert Google nog zijn eigen royaltyvrije vp9-codec en onlangs is de opvolger van h265 aangekondigd, met de voorspelbare aanduiding h266, of versatile video coding. Het landschap wordt er dus allerminst overzichtelijker op. Hoe gaat encoderen in zijn werk, welke verschillende videocodecs zijn er allemaal, wat hebben gebruikers eraan, hoe presteren ze en wat zijn de slagingskansen, gelet op alle bijkomende juridische aangelegenheden?

Het nut van videocodecs

Statistieken en nerds zijn een goede combinatie en daar is YouTube het mee eens. Tijdens het afspelen van een YouTube-video op bijvoorbeeld een televisie is het 'Statistieken voor nerds'-venster te openen, met allerlei informatie over die afgespeelde video, zoals de verbindingssnelheid en de huidige resolutie. Daar is ook te zien welke codecs YouTube toepast bij het streamen van video's: veelal de vp9-codec van Google voor het beeldmateriaal en opus of aac voor de audiocompressie.