Alles wat je moet weten over Windows 11

Na enkele weken van speculaties heeft Microsoft Windows 11 officieel aangekondigd. Het nieuwe besturingssysteem ziet er visueel strakker uit, is gratis en draait voortaan ook Android-apps. We bespreken de voornaamste nieuwigheden en punten van kritiek.

Windows 10 zou de laatste versie van Windows zijn, klonk het in 2015. Dat blijkt achteraf gezien vooral marketingpraat. Tegen eind dit jaar rolt Microsoft Windows 11 uit en die is gratis voor wie vandaag al Windows 10 heeft.

Interface

Wat heeft het nieuwe besturingssysteem te bieden? Op het eerste zicht een opgefriste interface. Zo staan de icoontjes op de taakbalk in het midden (met rechts nog steeds het systeemvak). Die icoontjes hebben ook een iets moderner ontwerp dan op Windows 10.

De startknop werd al enkele versies geleden vervangen door een Windows-logo, maar daaronder schuilt voortaan een soort app launcher met een reeks zelfgekozen apps, toegang tot een aantal documenten en uiteraard de aan/uit knop en je profiel op Windows. Het startmenu waar traditioneel al je toepassingen achter schuilen lijkt daarmee te verdwijnen ten voordele van een breder snelstartmenu.

Achter het Windows-logo schuilt voortaan een app-launcher naar je voornaamste toepassingen.

Op basis van de eerste beelden valt op dat Microsoft het design heeft overgenomen van Windows 10X, het in 2019 aangekondigde lichte besturingssyteem. In mei liet Microsoft weten dat Windows 10X helemaal niet zou verschijnen, maar dat elementen van het systeem elders zouden opduiken. Dat is dus in Windows 11.

Wie die nieuwe interface liever niet heeft, kan echter nog altijd terug naar het oude. Bleeping Computer ontdekte recent al op basis van een gelekte versie dat je in Windows 11 ook voor de klassieke weergave kan gaan.

Snap

Ook nieuw zijn Snap Layouts, Snap Groups en Desktops. Wat vooral een manier is om je bureaublad in te delen en programma's te plaatsen (per 2 of 3, horizontaal of verticaal). Niets baanbrekend, maar wel handig voor wie in meerdere toepassingen tegelijk werkt, al dan niet op zeer grote schermen.

Niet nieuw, maar ook in Windows 11 kan je programma's in een bepaalde verhouding vastzetten.

De Desktops maken het mogelijk om een apart bureaublad te maken voor bijvoorbeeld school/werk, gaming of andere activiteiten. Ook dat zit vandaag al in Windows 10, maar wordt dus opgefrist.

Teams

Een opmerkelijke keuze is om de chatfunctie van Microsoft Teams in de taakbalk te integreren. Je kan chatten, praten of videobellen met je contacten in Windows. Al vragen we ons af of dit daadwerkelijk vernieuwing is, of vooral een poging van Microsoft om Teams alsnog te laten aanslaan bij consumenten.

Na een jaar waarin zelfs je grootmoeder heeft leren Whatsappen, Facetimen of Zoomen, probeert Microsoft alsnog Teams hip te maken via je taakbalk.

Teams krijgt een vaste plaats in de taakbalk van Windows 11.

Microsoft merkt daarbij op dat je ook kan chatten als je contactpersoon geen Teams heeft. In dat geval loopt het gesprek per sms. En zo heeft Windows 11 alsnog een stukje nostalgie uit de jaren 2000 aan boord.

Gaming

Voor games gooit Microsoft met een hoop mooi klinkende woorden over het volledige potentieel van je hardware en de beste graphics, maar in weze gebeurt er hier weinig.

Niet dat daar veel vernieuwing nodig is. Gamen kan perfect op Windows 10, in die mate dat de Xbox er al geruime tijd op draait. Maar opmerkelijke nieuwigheden zijn er niet. Wel gebruikt Microsoft de aankondiging om haar Game Pass voor pc, een abonnement op een reeks games, nog eens in de verf te zetten. Maar het is niet zo dat je met Windows 11 spectaculair veel andere dingen zal kunnen als je op dezelfde hardware zit.

Widgets

Wat opnieuw een prominente rol speelt in Windows 11 zijn Widgets. Die deden hun intrede al in Windows Vista, maar werden nadien weer op de achtergrond geschoven. Voortaan kan je je bureaublad dus opnieuw opfleuren met een zoekbalk, weersvoorspellingen, je agenda of andere informatiebronnen.

Widgets keren terug in Windows 11.

Wat wel grondig werd vernieuwd is de Microsoft Store. De interface werd opgefrist en is volgens Microsoft sneller, waarbij het ook makkelijker zoeken is naar apps. Microsoft spreekt van een 'nieuwe, open Microsoft Store op Windows 11'.

Wat daarbij vooral de aandacht trekt is de mogelijkheid om Android apps op Windows te draaien. Hiervoor werkt Microsoft samen met Amazon. Het gaat dus niet om een rechtstreekse link met Android of Google Play, maar wel met Amazon Appstore.

Dankzij Amazon komen er voortaan Android-apps op Windows 11.

Dat is goed voor meer dan 600.000 apps, een stuk minder dan de 1,85 miljoen bij Google Play, maar wel een stevige aanwinst voor Windows. Zeker voor tablets of 2-in-1 toestellen met aanraakscherm, en games die wel op Android maar niet op pc beschikbaar zijn.

De Android apps zouden op je pc komen via Intel Bridge-technologie. Of dat wil zeggen dat de integratie enkel op pc's met Intel-chip werkt is momenteel niet duidelijk.

Tot slot belooft de nieuwe Microsoft Store dat het ook makkelijker is om apps die je nog niet kent te ontdekken. Daarom krijgt de applicatiewinkel voortaan 'stories'. Het ding dat Snapchat heeft uitgevonden en nadien werd afgekeken door Instagram, Twitter en zelfs Linkedin, zit nu ook op de laatste plaats waar we het zouden verwachten: in een applicatiewinkel.

Wanneer en hoe?

Een specifieke datum voor Windows 11 is er niet, maar Microsoft zegt dat het systeem er tegen de feestdagen zal zijn, eind december dus. Wie niet kan wachten, kan via Windows Insiders vanaf volgende week al een voorlopige versie testen en in de herfst komt er een publieke testversie.

Wanneer de exacte uitrol er is, hangt af van toestel tot toestel, het kan dus zijn dat jouw pc pas begin 2022 de update krijgt aangeboden.

Kan ik het draaien? (en waarom niet)

Met een nieuwe Windows keert ook de aloude vraag of je computer het aan kan. Ook die specificaties zijn vandaag bekend. Minimum is dat:

  • CPU: 1 Ghz of hoger met 2 of meer cores op 64 bit
  • RAM: 4 gigabyte
  • Opslag: 64 gigabyte
  • Scherm: minimum 9 inch met 720p resolutie (HD ready)
  • Voor grafische kaarten zegt Microsoft enkel dat ze DirectX12 compatibel moeten zijn

Microsoft heeft een met PC Health Check een tool om na te gaan of je toestel technisch klaar is voor Windows 11. Maar daar wordt het plots ingewikkeld. Zo krijgen we op een krachtige desktop van van amper zeven maanden oud (Ryzen 7 5800X met 32 GB RAM) al de melding dat het toestel niet voldoet. Maar waarom een zo goed als nieuwe pc niet compatibel is, zegt de tool niet.

Zelfs een moderne krachtige pc is volgens de tool van Microsoft niet klaar voor Windows 11.

TPM

Even zoeken doet vermoeden dat het komt omdat je pc ook over 'TPM 2.0' moet beschikken. Dat staat voor Trusted Platform Mobile en is een opslagelement voor cryptografische sleutels. Die is normaal gezien aanwezig op recente moederborden. Maar het kan zijn dat je dit in de BIOS/UEFI handmatig moet inschakelen.

In technische documenten van Microsoft staat al meteen dat TPM 1.2 als absoluut minimum geldt. Maar die toestellen zullen wel de waarschuwing krijgen dat een upgrade naar Windows 11 niet is aangeraden.

Wie toch niet over TPM 2.0 beschikt kan die module voor een desktopcomputer wel bijkopen, soms al voor 10-15 euro. Maar ook daar lijken niet alle modules even compatibel met elk moederbord.

Windows 10 tot 2025

Daarmee lijkt een upgrade naar Windows 11 dan toch niet zo naadloos te zijn. De doorgewinterde gebruiker zal zijn weg wel vinden naar die instellingen (meestal door bij het opstarten, voor Windows laadt, op Delete, F1 of F12 te drukken), maar de doorsnee consument kan zo misschien foutief het idee krijgen dat hij of zij een nieuw toestel moet komen om Windows 11 te draaien.

Maar mocht je pc ondanks alles geen update naar Windows 11 krijgen dan is dat de eerste jaren geen probleem. In de kleine lettertjes lezen we dat Windows 10 nog tot minstens 2025 beveiligingsupdates zal krijgen.

Bron: Datanews